Esencias de torno3. Teixo (taxus baccata)

Árbore sacra dos pobos da cultura céltica, o Teixo é unha das madeiras máis interesantes e con máis historia das autóctonas de Galiza. De teixo eran as follas coas que os últimos resistentes do noroeste á romanización (galaicos, astures é cantabros) , aqueles do Medulio, acabaron coas súas vidas ante as lexións de Caio Furnio e Publio Carisio...

                                                                                                                                                                                    
unhas póliñas

...É que isto é o primeiro que hai que destacar, OLLO! Todas as partes do teixo son velenosas salvo o pucho vermello que recubre a semente. Contén toda a árbore un alcaloide chamado taxina que é moi tóxico para o ser humán. Durante o mecanizado pode producir irritacións na pel, nauseas é dor de cabeza. É precisa protección durante a manipulación. Teixo é tóxina teñen a mesma raiz etimolóxica.

                                                             o corte

É unha árbore de crecemento lentísimo. A madeira ten o cerme e o sámago ben diferenciados. O cerme aparece xeralmente en tonalidades marróns alaranxadas. A febra é recta e o gran medio. Se falamos de densidades está nos 690-800 kg/m3. A dureza é de 4.5. Sendo unha madeira dura ten unha extrordinaria flexibilidade. Os guerreiros saxóns facian os seus arcos longos de madeira de teixo da Península Ibérica. Era a mellor.

A madeira de teixo é profusamente utilizada para facer os punteiros e bordóns das northumbrian smallpipes, e nas sackpfeife alemás...

uha smallpipe de teixo

                                                                  sackpfeife tamén de teixo

...en Asturies é unha das madeiras tradicionais usadas na construcción de gaitas e mesmo o príncipe ten unha, a primeira dunha serie de 25, do artesán Miguel Alonso Cachafeiro de Colunga que lle regalaron non sabemos con que intención... esperemos que sopre polo soprete!
a información é do museo da gaita deXixón:

Pergamino que dice lo siguiente sobre la gaita anterior:
Serie Tumbal nºx/25 (aunque debería decir "redonda"). Gaita asturiana perteneciente a una serie única de veinticinco ejemplares numerados.
El nº1 es propiedad de S.A.R. Don Felipe de Borbón y Grecia, y el nº2 se expone en el Museo de la Gaita de Gijón.
Realizada en 1999, esta pieza posee:

· fuelle de piel de cabrito

· funda de terciopelo

· flecos de algodón

· roncón, puntero y soplete de madera de tejo

· con viroles e incrustaciones de hueso

· adornos en azabache y plata
Afinada en Do natural
el artesano: Miguel Alonso
prueba y afinación: José Angel Hevia
el comisario de la seire: Alejandro Cuervo.
Para buscar na internet...ingés:yew, francés:if, alemán: eiben, italiano:tasso, euskaro: hagin, catalán:teix...en portugés é teixo ho!

falamos.

Blockflöte... Frauta de bico.

Ola a todos, colgo dous documentos en alemán que me parecen moi interesantes ainda que non se entenda o que se di e o proceso de traballo sexa xa industrial a diferenza do noso artesanato...www.youtube.com/watch?v=INBc9_zRRqU

                   www.youtube.com/watch?v=lQR_2Gni8-k

...ahorn é pradairo, birnbaum é pereira,  buchsbaum é buxo, o resto son evidentes.
O proceso de parafinado sustitúe ó máis tradicional de aceitado con liñaza. Estas técnicas cambian as características  da madeira e resultan especialmente interesantes cando non dispoñemos de madeiras de moita dureza pero si de gran fino e compactas.

Xornadas arredor da Música Tradicional

Deixovos este enlace por si alguén estivera interesado en asistir, vai ser unha fin de semán intensa arredor da música tradicional, non só en Galicia senon en todo o estado e Portugal.
Aínda deben quedar prazas e o custe é mínimo.

https://www.facebook.com/events/565913956809740/?ref_dashboard_filter=upcoming

Esencias de torno 2. Acivro. (ilex aquifolium)

Ola novamente, aprobeito este ratiño de café, para facer unha nova entrada, a segunda da serie.
Hoxe vou falar do acivro, acibeira, (aceveda, acevedo, acevicho, aceviño, acevreiro, acevo, acevro, aciveira, aciveiro, acivo, acivra, acivreira, acivreiro, axivo, cebro, cibro, encebiño, escornacabras, picoloureiro, rascacú, vellebrán... e máis) chamado por algúns xardón; das súas bondades para o torno e a súa relación co mundo dos instrumentos de música.
Antes de nada advertir que é unha especie protexida nos espazos naturais e que en principio está prohibida a tala. En Galiza estivo a piques de extinguirse e protexeuse nos anos oitenta do pasado século. Non quedan xa grandes poblacións, si masas illadas en localizacións de montaña.

 Un exemplar mediano.

 

 

Os acivros alcanza xeralmentealtura de entre 2 e 5 m (chegando algúns exemplares até os 15 ou 20). As follas das pólas inferiores teñen beiras espiñentas pero nas superiores podemos atopar follas de bordos lisos, agás no ápice taménespiñento. A cor é dun verde escuro pulido máis pálido no revés.

 

Unha póla baixa

 

 

A cortiza, de pouco grosor e lisa, presenta unha cor gris verdenta e , da mesma maneira que o buxo (teñen caracteristicas similares) o sámago non se diferencia especialmente do cerme.

Da unha madeira pálida, as veces branca, as veces máis amarela, de gran moi fino e , grazas os seus propios óleos, ten moi bo acabado. As caracteristicas de dureza e densidade son próximas a do buxo (varian moito as mencións segundo a guía consultada).

 

Así o venden para facer casullas de plumase bolis. 

 

 

Presenta unha caracteristica que  lle dota dun valor extra. Amite moi ben os tiguidos polo que foi utilizada ampliamente como sustituto do ébano nos diapasóns das guitarras e as teclas dos pianos.

Tamén teño unha referencia que di que en tempos (antes do Imperio Británico e as colonias) moitas Piob Mhor estaban feitas de esta madeira. Pero o seu uso máis extenso foi para facer pezas de xadrez, tanto as brancas como as negras...

 

 Parece buxo eh... pois non!

 

 

Para os políglotas...portugues: azevinho; catalán: grèvol; euskaro: gorosti; francés: houx; inglés: holly wood (a especie americana que deu nome á Meca do cinema e o ilex opaca... tamén moi interesante); alemán: stechpalme; italiano: agriofoglio...

                                                       ... seguimos falando.







 

Do que se pode facer coa gaita

2. Recoñezo que a min persoalmente non me gusta demasiado, son mais tirando ó tradicional, pero coido que é interesante dar a coñecer o que se está a facer actualmente no mundo da gaita, e as incribles posi bilidades que coma instrumento musical posúe.
3. 
   

Esposición Proxectos na Emao

O próximo venres, 24 de novembro inauguramos unha nova exposición no ESPAZO EMAO. Nesta ocasión trátase dos proxectos realizados polos alumnos que remataron as súas respectivas especialidades. Esperámosvos.

Na presente exposición, producida integramente pola EMAO, presentamos algúns dos proxectos dos/as alumnos/as que remataron os seus estudos no curso 2011-2012 e que, ao longo do presente ano, materializaron a súa proposta inicial, man a man co seu titor/a. Do proceso proxectual, recóllense aquí os resultados, os productos creativos ou artesanais, que representan o froito parcial, unha mostra especial, da experiencia e o coñecemento vivido nas aulas e obradoiros ao longo dos seus estudos.

Esencias de torno 1. Buxo. ( buxus semprevivens )

Ola, ocórreseme comezar con esta entrada unha serie delas que traten sobor das diferentes madeiras, autóctonas  principalmente, que se poden levar ó torno para traballar na construcción de instrumentos de vento.
Empezo co buxo, madeira mítica tanto pola calidade dos acabados, pola sonoridade, a súa pouca disponibilidade, e a súa tendencia traicionera (a causa dos malos secados) a virarse...

Paseo dos buxos da illa de San Simón, un dos últimos buxedos de Galiza.

Os buxos (pau buxo, boxe en galego e portugues; boj, boje en castelán; boix em catalán; bosso en italiano, buis en francés, boxwood en inglés, e buchbaum en alemán) son arbustivos ou arbóreos; alcanzando entre 2 y 12 m de altura. As follas son lanceoladas redondeadas, opostas, coriáceas, de cor verde escuro.

Ramiña de buxo

A súa cortiza presenta un aspecto acorchado, o sámago e practicamente inexistente aparecendo básicamente o cerme aprobeitable.

Toriños

                       

A madeira, unha vez seca, é dun amarelo pálido que pode presentar trazas liñais máis escuras. Oscurece lentamente polos procesos de oxidación naturais chegando a tomar tonalidades pardas ou castañas en exemplares antigos. Os aneis de crecemento son apreciables pero moi finos, dando lugar a unha febra entrelazada de grán moi fino.

se atendemos ó manuais diremos que unha madeira moi dura con unha densidade variable  de 900-1030kg/m3 e unha dureza de9,0.

Presenta graves problemas de secado, tendendo a fender lonxitudinalmente, a virarse en espiral e a pasmarse (tomar tonalidades grises) pola acción da humidade. Resiste mal a acción dos fungos e desestabilizase cos cambios bruscos de temperatura con variacións notables de constricción e dilatación.

Ai

Respecto do proceso de secado tras do corte, fálase duna media mínima de entre 10 e 20 anos, recomendando facerse en trozos pequenos (non é doada de cortar e moitas veces presenta fendas internas) e baixo cuberta. En tempos curábase en esterco o que lle eugadía tanínos a madeira...

Todas estas dificultades perdonanse porque ten un timbre marabilloso, sen estridencias típicas das madeiras tropicais, e un acabado moi bonito.

........Falamos.

Pequeno documento sobre Basilio Carril http://www.youtube.com/watch?v=lHWohpcYlW8

Gaitas de iniciación

Pois  preséntovos as novas gaitas de iniciación.
A súa mais importante característica é que son moi económicas, permitindo deste xeito un acceso mais doado a todos aqueles que queren comenzar coa gaita pero non dispoñen de moitos recursos.
As diferencias cunha gaita profesional van dende uns materiais moito mais baratos, ata u nha estética moi sinxela e sin adornos, co que se consigue reducir o número de horas de traballo, redundando isto nun prezo moito mais baixo.
En canto á calidade da afinación e a mesma que unha gaita profesional.

Esta e a gaita de iniciación estandar

E esta é unha gaita de iniciación infantil mais pequena (en RE), e cun fol feito a medida mas pequeno.

Esta leva ronquilla porque asi o quixo o neno (3 anos)

Novos e vellos proxectos.

Esta semán voltamos a enfrontarnos coas madeiras e os tornos retomando o traballo xa iniciado. Eu poa miña parte estou xa rabeando por voltar e eso inspírame... Levo toda a mañá facendo isto: